ENFLASYON NEDİR?

Ekonomi Rehberim, çok sık kullanılan ancak temelleri pek de bilinmeyen enflasyon konusunu detaylıca anlatacak. Böylece nerede karşılaşırsanız karşılaşın enflasyona dair kafanızda soru işaretleri oluşmayacak. Bir önceki yazımızda Döviz Kurları'nı detaylıca anlatmıştık. Bu yazımızı da okumanız "enflasyon nedir?" sorusunu cevaplayabilmeniz için çok yararlı olacaktır.

Enflasyon, parada yaşanan değer kaybı ya da ürünlerdeki fiyat artışı sonucunda alım gücündeki düşüştür. Enflasyon, merkez bankaları için oldukça tehlikeli bir kelimedir. Bu kavram, ekonominin içinde yer alan bütün oyuncuları etkiler. Bireylerden devasa özel şirketlere kadar her kesim enflasyonun zararından etkilenir. Enflasyona karşı gerekli önlemler alınmazsa çok yıkıcı sonuçlara yol açılabilir.


ENFLASYONUN ÖLÇÜMÜ

Enflasyon, ürünlerin fiyatlarında yaşanan genel artıştır. Bu tanım bize enflasyonun fiyatlarla olan yakınlığını gösterir. Bu durumda enflasyonu ölçebilmek için öncelikle fiyatlarda yaşanan artışları ölçmek gerekir. Enflasyon ve fiyat ölçümleri yapabilmek için çeşitli yollar geliştirilmiştir.

TÜFE NEDİR?

TÜFE'nin açılımı Tüketici Fiyat Endeksi'dir. Bu endeks ülkelerin istatistik kurumları tarafından oluşturulan pazar sepeti yöntemi ile ölçülür. Yiyecek, içecek, giyim, enerji, ve ulaşım gibi pek çok kalemden ürünler bu sepete eklenir. Bu sepetin toplam maliyeti tek tek hesaplanır ve ortalama fiyat bedeli bulunur. Bu işlem her sene yapılır ve böylece fiyatlarda yaşanan değişim ve enflasyon hesaplanır.

ÜFE NEDİR?

ÜFE'nin açılımı Üretici Fiyat Endeksi'dir.  ÜFE'nin hesaplanması TÜFE ile benzerdir ancak aradaki fark tüketicinin değil üreticinin bu hesaplamalara katılmasıdır. Yerli ürün ve hizmetlerin üretim maliyetleri hesaplanır ve ÜFE değeri ortaya çıkar. Aynı zamanda bu hesaplamada üreticilerin başka üreticilere sattıkları ürün ve mallar da yer alır. ÜFE, TÜFE'nin öncü göstergesidir. Yerli ürün ve hizmetlerin üretim maliyetlerindeki artışlar öncelikle üreticilere yansır daha sonra ise bu etkiler tüketicilere yansıtılır.

KİŞİSEL TÜKETİM HARCAMALARI(PCE) DEFLATÖRÜ NEDİR?

TÜFE'de belirli bir pazar sepeti olduğundan bahsetmiştik. Yani TÜFE'de yapılan ölçümle sınırlı ürünleri içerir. Ancak PCE deflatörü, TÜFE'nin aksine kişisel ve kar amacı gütmeyen kuruluşların tüm harcamalarını ele alır. Böylece çok daha kapsamlı bir enflasyon ölçümü yapılabilir. Aynı zamanda bu ölçüm yöntemi, tüketici davranışlarına uyumlu analizleriyle çok daha gerçekçi sonuçların ortaya çıkmasına sebep olur. Tüketicilerin ucuz mala yönelmesi ve farklı ürünlere yönelimleri de dikkate alır. Bu durumlar ise TÜFE'de ihmal edilir ve hep aynı ürünler üzerinden inceleme yapılır.




Yorumlar